Deze column is geschreven door dr. Hans van Zonneveld, ter gelegenheid van de officiële lancering van Plado op 8 juni 2010. De heer Van Zonneveld is voormalig directeur wetenschappelijk onderwijs van DHO en expert op het gebied van interdisciplinair onderwijs.

De huidige samenleving is aan snelle en complexe veranderingsprocessen onderhevig.Onderwijs als een proces van kennisoverdracht wordt in toenemende mate vervangen door onderwijs als een proces van kennisverwerving.Dit vraagt om nieuwe competenties van de huidige en toekomstige wereldburgers.Duurzame ontwikkeling impliceert uitdagingen voor het hoger onderwijs.Nadruk op maatschappelijke relevantie.Meer aandacht voor complexiteit.Een andere rol en kwaliteit van docenten. Een integrale, op duurzame ontwikkeling gerichte benadering in plaats van een enkelvoudige, op economische, sociale, ecologische of politieke ontwikkeling gerichte benadering.

DHO stimuleert het hoger onderwijs deze uitdagingen aan te gaan en hiermede te streven naar kwaliteits verbetering.Deze vernieuwing omvat dat alle afgestudeerden van het hoger onderwijs competenties bezitten om samen met vertegenwoordigers van andere disciplines en vertegenwoordigers van stakeholders buiten de universiteit te werken aan de oplossingen van duurzaamheidsvraagstukken Dit impliceert dat studenten tijdens hun studie de kans moeten krijgen om niet alleen de reikwijdte maar ook de betrekkelijkheid van hun eigen disciplinaire bijdrage, in relatie tot andere disciplinaire bijdragen en belangen van stakeholders buiten de universiteit bij het werken aan de oplossing van duurzaamheidsvraagstukken, te ervaren: transdisciplinair werken. Een student kan dit als de eigen discipline voldoende gekend en beheerst wordt: het laatste studiejaar
Dit gaat echter niet vanzelf:met name worden hoge eisen gesteld aan vergadertechnieken. Deze doelbewust interactie vereist zorgvuldige procedures omdat men in verschillende talen spreekt. Men moet elkaars taal en manier van werken leren verstaan.De docent is er verantwoordelijk voor dat er een situatie ontstaat waarin men zinvol aan het werk kan gaan.Er moet gezorgd worden dat ieder hetzelfde onder te gebruiken begrippen verstaat, dat ieder de manier van werken van disciplines,die een rol bij de oplossing van het aan te pakken probleem gaan spelen begrijpt.

Om transdisciplinair onderwijs een plaats te geven in het reguliere curriculum is het nodig dat:

- het in een multidisciplinair samengestelde groep werken aan een maatschappelijk (duurzaamheids)probleem deel uit maakt van het laatste studiejaar van studenten aan universiteit en hogeschool
- bij het aanstellings/beoordelingsbeleid van docenten didactische kwaliteiten om transdisciplinaire modules vorm te geven en te begeleiden zwaar moet wegen

Hans van Zonneveld

Geboeid door het verhaal van dr. Hans van Zonneveld? Klik hier voor de Plado themapagina over interdisciplinair.