Deze column is geschreven door dr. Sijbolt Noorda, ter gelegenheid van de officiële lancering van Plado op 8 juni 2010. De heer Noorda is voorzitter van de VSNU en bestuurslid van DHO.

Wat verstaan universiteiten onder “duurzaam hoger onderwijs”? Duurzaamheid is een begrip dat zo vaak gebruikt wordt, dat het op zichzelf nog nauwelijks betekenis heeft. Altijd is er wel iets over duurzaamheid te zeggen, te onderzoeken en toe te passen. Veel vakgebieden hebben daarom te maken met duurzaamheid, en op al die gebieden hebben de Nederlandse Universiteiten onderzoekers, docenten en studenten. Al met al is duurzaamheid voor de universiteiten terug te brengen tot vier gebieden: onderzoek, onderwijs, kennisvalorisatie en bedrijfsvoering.

Wat onderzoek betreft hebben de Nederlandse universiteiten de ambitie om voorop te blijven lopen. Duurzaamheid is één van de kernthema’s van het wetenschappelijk onderzoek. Duurzaamheid leent zich voor verdieping binnen een vakgebied en ook voor samenwerking tussen verschillende vakgebieden. Daarmee is duurzaamheid een katalysator voor de ontwikkeling van de wetenschap.

In het onderwijs reiken de universiteiten denkmethoden aan om over duurzaamheid te denken. Interactie met studenten zorgt ervoor dat onderzoekers op nieuwe, verfrissende sporen worden gezet. In de praktijk blijkt dat voor veel studenten duurzaamheid iets is wat je gewoon moet doen, een vanzelfsprekendheid. In dat opzicht zijn zij ook een voorbeeld voor anderen.

Duurzaamheid is tegelijk een economische kans en een economische noodzaak. Een economische kans omdat de universiteiten bijdragen aan de ontwikkeling van duurzame producten, door nieuwe oplossingen te bedenken en door samen te werken met bedrijven. Daarmee ondersteunen universiteiten ook de overheden bij het zoeken naar oplossingen die voor landen en regio’s van belang zijn. Maar het is ook een economische noodzaak: duurzame oplossingen zijn vereist als antwoord op de economische crisis. Voor de universiteiten is deze noodzaak een uitgelezen kans voor kennisvalorisatie.

Tot slot laten universiteiten natuurlijk ook zien hoe zij zelf duurzamer worden in hun bedrijfsvoering. Dat doen ze door sectorbrede afspraken te maken en ook door projecten op individueel niveau. Denk bijvoorbeeld aan hergebruik van meubels, dubbel ruimtegebruik en steeds duurzamere gebouwen. Op die manier bedenken universiteiten niet alleen hoe het zou moeten, maar passen ze het ook zelf toe.

Sijbolt Noorda