‘Duurzaam Inkopen in Opleidingen in het Hoger Onderwijs’.

Een onderzoek naar de stand van zaken van duurzaam inkopen in opleidingen in het hoger onderwijs. Hieronder volgt een korte samenvatting van de bevindingen gebaseerd op intervies en een studiemiddag met experts.

• Hoe en op welke wijze wordt er aandacht besteed aan duurzaam inkopen in het hoger onderwijs (binnen welke opleiding, leerdoelen, inhoud en aanpak) en hoe zijn de reacties hierop tot nu toe;
• Waar bestaat behoefte aan op het gebied van duurzaam inkopen in het hoger onderwijs.

Behandeling van DI in het onderwijs
Over het algemeen wordt er maximaal 1 les/college expliciet aan duurzaam inkopen besteed. De ervaring is dat er weinig tijd is. Er wordt vaak gebruik gemaakt van een gastspreker. Er wordt tijdens de lessen zoveel mogelijk geprobeerd studenten bewust te maken van de maatschappelijke gevolgen van handelingen in het algemeen en inkopen in het bijzonder. (Ethische) Dilemma’s aan de orde stellen werkt over het algemeen goed.

Door de meesten wordt een duidelijke toename in de interesse van studenten ervaren. Op het HBO lijkt dit iets minder te zijn. Ook onder afstudeerders is het een populair thema (aan het worden).

Op zowel universiteit als HBO wordt duurzaam inkopen veelal behandeld d.m.v. een praktijkopdracht. Hiervoor wordt samenwerking gezocht met lokale overheden en het bedrijfsleven. Deze opdrachten worden als positief ervaren: het thema duurzaamheid komt regelmatig terug en wordt op die manier als integraal onderdeel behandeld. Studenten zien en ervaren dilemma’s en moeten afwegingen maken. Daarnaast is het een mooie oefening om anderen te leren overtuigen en bewust te zijn van organisatieprocessen en deze te leren beïnvloeden. Verandermanagement is hierbij een terugkerend thema.

De vraag ‘wat (en hoe) willen we precies met het thema duurzaamheid in onze lessen’ leeft nog wel. Het lijkt nuttig om studenten bijvoorbeeld eens goed te laten kijken naar de criteria(ontwikkeling) van Agentschap NL (voorheen Senternovem). Wat staat er nu eigenlijk? Wat betekent ‘duurzaam’ eigenlijk? Hoe zijn de criteria te vertalen in een functionele specificatie?, etc.

Verder komt aan bod dat een gedrags- en mentaliteitsverandering onder inkopers nodig is. Het is dus van belang de student hier nu reeds bewust van te maken. De inkoper moet leren niet passief af te wachten (ook al is inkoop nu niet het eerste dat besproken wordt tijdens een bestuursvergadering). In de periode voor publicatie van het bestek heeft de inkoper veel mogelijkheden, ze kunnen bijvoorbeeld gaan praten met de leverancier. Het idee dat inkopers dus initiatief en verantwoordelijkheid kunnen nemen, spreekt studenten aan. Inkopers zijn nu vaak nog reactief.

Het gebruikte materiaal
Allen erkennen het belang van het ontwikkelen van nieuw materiaal.

Visualisatie werkt altijd goed.

Als bronnen voor zelf verzamelde materiaal wordt veelal gebruikgemaakt van: nieuwssites, kranten, maatschappelijke jaarverslagen van beursgenoteerde bedrijven (hier zijn veel leuke voorbeelden uit te halen).

Genoemde websites:
www.cips.org
www.thefeshconnection.nl (interactieve game over inkoop. Duurzaamheid komt niet tot nauwelijks aan bod.)
www.ecobiz.org
www.connect2earth.org
www.tentenglobal.org (10:10 initiatief)
www.berenschot.com (The Pie Supply: procurement game. Niet tot nauwelijks DI)

Verlanglijstje m.b.t onderwijsmateriaal duurzaam inkopen
- Uitgeschreven, papieren cases
- casusmateriaal, geschikt gemaakt voor onderwijs. Er zijn genoeg praktijkvoorbeelden beschikbaar, maar het ontwikkelen van een echte onderwijscasus kost zeer veel tijd.
- cases waarin DI wordt gekoppeld aan ‘good business sense’ (maar niet alleen maar ‘mooi weer voorbeelden’).
- cases waarin dilemma’s goed naar voren komen,
- cases met verdiepingslagen, opbouwmogelijkheden, interventiemogelijkheden

- Andere interactieve lesvormen
- Games
- Theoretische verankering. Theoretische inbedding is nu moeilijk, veel materiaal komt nu uit het veld.
- in sommige gevallen: Engelstalig materiaal
- feitelijke informatie over duurzaam inkopen, cijfers. Bewezen best practices.
- artikelen (geen tekstboek!)

Tijdens het symposium KoopDeToekomst zijn de uitkomsten van dit onderzoek gepresenteerd. Kijk voor de uitgebreide resultaten naar de powerpointpresentatie, te vinden onder 'documenten'.
Ook de vakreview 'Sustainable procurement, a thematic review on sustainable procurement in higher education' is hier te downloaden.'